In het kader van maatschappelijke dienstverlening kan een sanctie worden opgelegd in de volgende situaties:
Opzettelijk onjuiste en/of onvolledige verklaringen
Wanneer iemand opzettelijk onvolledige of onjuiste verklaringen aflegt, zal het OCMW de onterecht ontvangen steun terugvorderen. Aangezien dit ook als een strafrechtelijke inbreuk wordt beschouwd, kan bovendien een geldboete worden opgelegd indien het OCMW een klacht indient en de rechtbank het OCMW in het gelijk stelt.
Niet-naleving van bepaalde toekenningsvoorwaarden
De regelgeving heeft hier betrekking op de volgende voorwaarden:
- niet bereid zijn om te werken (tenzij er gezondheidsredenen of billijkheidsredenen zijn);
- geen aanspraak maken op andere sociale prestaties waarop men recht heeft;
- geen aanspraak maken op onderhoudsgeld van onderhoudsplichtigen, namelijk de echtgenoot of echtgenote, eventueel de ex-echtgenoot of ex-echtgenote, bloedverwanten in de eerste graad in opgaande of neergaande lijn, de adoptant of de geadopteerde;
- het geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie (GPMI) niet naleven.
In deze gevallen kan het recht op financiële steun, op voorstel van de maatschappelijk werker die het dossier behandelt, geheel of gedeeltelijk worden geweigerd of geschorst voor een periode van maximaal één maand. Bij herhaling binnen een periode van maximaal één jaar kan het recht op financiële steun worden geschorst voor een periode van maximaal drie maanden.
Het doel van het OCMW blijft echter om iedereen in staat te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. Daarom moet het OCMW rekening houden met de mogelijkheden van de betrokkene en met de omstandigheden waarin die persoon leeft. Het OCMW mag dan ook niet overhaast tot een beschuldiging overgaan. Een sanctie mag niet gericht zijn op uitsluiting, maar moet bijdragen tot een beter inzicht in de geldende regels. Indien een sanctie wordt opgelegd, moet die tot nadenken aanzetten, gebaseerd zijn op objectieve gegevens, evenredig zijn en ook een herstellend karakter hebben.
Ter informatie
Het is mogelijk om te vragen om door het OCMW te worden gehoord. In tegenstelling tot de regeling voor het leefloon bestaat er hiervoor geen wettelijke verplichting, maar OCMW’s gaan vaak op een dergelijk verzoek in.
Tegen elke sanctiebeslissing kan bovendien beroep worden ingesteld bij de arbeidsrechtbank (zie de rubrieken ‘Beroep’ en ‘Juridische bijstand’).
