De tweedelijnsbijstand is volledig gratis voor:
- elke persoon die alleen woont en een maandelijks netto-inkomen heeft dat lager is dan 1.612€;
- elke persoon die samenwoont of alleen woont met één of meerdere personen ten laste en waarvan het maandelijks netto-inkomen van het gezin lager is dan 1.920€ + 355,21€ per persoon ten laste (bedragen op 01.09.2025).
Ter informatie:
Onder inkomsten wordt verstaan: beroepsinkomsten, maar ook vervangingsinkomsten (pensioen, werkloosheidsuitkering, enz.), inkomsten uit onroerende of roerende goederen, enz. Er kan ook rekening worden gehouden met tekenen en aanwijzingen die wijzen op een hogere levensstandaard dan de aangegeven bestaansmiddelen, met uitzondering van de enige en eigen woning. Daarentegen wordt geen rekening gehouden met kinderbijslag en eventuele onderhoudsbijdragen of alimentatie.
- begunstigden van een leefloon of maatschappelijke hulp. Let wel: het Bureau voor Juridische Bijstand kan de toekenning van juridische bijstand weigeren indien het aantoont dat de begunstigde over voldoende middelen beschikt, rekening houdend met het gezinsinkomen, spaargeld, het bezit van een onroerend goed, een wagen, enz. In de praktijk betekent dit dat het niet is omdat iemand steun van het OCMW ontvangt dat de toekenning van gratis tweedelijnsbijstand automatisch is: er zal een onderzoek gebeuren naar de financiële middelen van de betrokkene en van alle personen die deel uitmaken van de gezinssamenstelling;
- begunstigden van een gewaarborgd inkomen voor ouderen;
- begunstigden van een inkomensvervangende tegemoetkoming voor personen met een handicap;
- personen met minstens één kind dat recht heeft op gewaarborgde gezinsbijslag;
- huurders van een sociale woning die een huur betalen die gelijk is aan de helft van de basishuur (in het Vlaams Gewest of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) of een minimumhuur (in het Waals Gewest);
- personen die in verdenking gesteld zijn of in hechtenis zijn (voorlopige hechtenis of anders);
- personen met een psychiatrische stoornis voor wie een rechter gedwongen psychiatrische zorg heeft opgelegd;
- vreemdelingen indien de aanvraag betrekking heeft op het indienen van een aanvraag tot verblijfsmachtiging of een administratief of gerechtelijk beroep tegen een beslissing genomen in het kader van het verblijfsrecht: humanitaire regularisatie, beroep tegen een bevel om het grondgebied te verlaten, gezinshereniging, verzoek om internationale bescherming, procedure bij het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen, de Raad van State, enz.;
- asielzoekers of personen die een aanvraag indienen voor het statuut van ontheemde persoon;
- personen met overmatige schuldenlast indien de juridische bijstand wordt gevraagd met het oog op het opstarten van een procedure collectieve schuldenregeling;
- minderjarigen.
De tweedelijnsbijstand is gedeeltelijk gratis voor:
- elke persoon die alleen woont en een maandelijks netto-inkomen heeft tussen 1.612€ en 1.920€;
- elke persoon die samenwoont of alleen woont met één of meerdere personen ten laste en een maandelijks netto-inkomen heeft tussen 1.920€ en 2.226€ (+ 355,21€ per persoon ten laste) – (bedragen op 01.09.2025).
Ter informatie:
Onder inkomsten wordt verstaan: beroepsinkomsten, maar ook vervangingsinkomsten (pensioen, werkloosheidsuitkering, enz.), inkomsten uit onroerende of roerende goederen, enz. Er kan ook rekening worden gehouden met tekenen en aanwijzingen die wijzen op een hogere levensstandaard dan de aangegeven bestaansmiddelen, met uitzondering van de enige en eigen woning. Daarentegen wordt geen rekening gehouden met kinderbijslag en eventuele onderhoudsbijdragen of alimentatie.
Er zullen ook documenten worden gevraagd die de persoonlijke en/of financiële situatie aantonen: zie 3.3. Moet ik bepaalde documenten meebrengen om te kunnen genieten van tweedelijnsbijstand?
Ter informatie:
Het onderzoek naar de middelen gebeurt op het moment van de aanvraag van juridische bijstand, maar in principe moet elke wijziging in de persoonlijke of financiële situatie tijdens de procedure worden gemeld aan het Bureau voor Juridische Bijstand of aan de advocaat (die het betrokken bureau hiervan op de hoogte brengt) en kan dit, afhankelijk van het geval, leiden tot een intrekking van de juridische bijstand voor de toekomst van de procedure. Voorbeelden: een werkloze persoon vindt werk met een inkomen boven de vastgestelde plafonds, één of meerdere kinderen zijn niet langer ten laste van de aanvrager, er werd een erfenis ontvangen, achterstallige lonen werden uitbetaald, enz. Een beslissing tot weigering of intrekking van juridische bijstand kan in voorkomend geval worden aangevochten (zie 3.7. Kan ik een beslissing van het Bureau voor Juridische Bijstand betwisten?).
