De maatschappelijke hulp in strikte zin wordt hoofdzakelijk geregeld door de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn (OCMW’s). Daarnaast vullen andere wetten en/of specifieke fondsen, soms ook op Europees niveau, deze regeling aan.
Het doel ervan is iedereen in staat te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid.
De vormen van maatschappelijke hulp zijn talrijk en niet beperkt tot een exhaustieve lijst. Zij kunnen verschillende vormen aannemen (materiële, financiële, medische, psychologische, preventieve of curatieve hulp) en betrekking hebben op uiteenlopende domeinen, zoals huisvesting, gezondheidszorg, deelname aan het sociale, culturele en sportieve leven, enzovoort.
Maatschappelijke hulp is bovendien een residuaire hulpverlening. Dit betekent dat zij slechts wordt toegekend als laatste redmiddel, wanneer het niet mogelijk is om op een menswaardige manier te leven met behulp van andere middelen of rechten (zie 2.2.4. Wat houdt de voorwaarde in dat men niet over voldoende bestaansmiddelen beschikt?).
Het OCMW moet daarom altijd eerst nagaan of een persoon voldoet aan de voorwaarden voor het recht op maatschappelijke integratie – of een ander recht – alvorens te onderzoeken of die persoon eventueel ook en/of uitsluitend recht heeft op maatschappelijke hulp in strikte zin (zie 3. Wat is het recht op maatschappelijke hulp in strikte zin?).
Ter informatie:
De aangeboden hulpvormen en/of de wijze waarop zij worden georganiseerd kunnen verschillen van het ene OCMW tot het andere, afhankelijk van het beleid van het OCMW, de beschikbare eigen middelen, bestaande specifieke fondsen, de tijd die de maatschappelijk werker aan een dossier kan besteden en/of andere factoren die soms verband houden met de beoordelingsmarge waarover het OCMW beschikt krachtens het beginsel van de lokale autonomie. De wetgeving blijft echter federaal. Daarom moeten passende hulp en correcte informatie worden verstrekt aan iedere persoon die erom verzoekt en die aan de toepasselijke voorwaarden voldoet.
