Om het leefloon (LL) te ontvangen, bepaalt de regelgeving dat men bereid moet zijn om te werken, tenzij gezondheidsredenen of billijkheidsredenen dit verhinderen. Dit begrip wordt in de regelgeving zelf niet verder omschreven. In een parlementair document worden de contouren van deze arbeidsbereidheid echter nauwkeuriger afgebakend: « Personen die arbeidsgeschikt zijn, moeten bereid zijn om te werken. Dit betekent dat zowel het OCMW als de betrokkenen actief naar werk zoeken, maar ook dat de persoon ingaat op een werkaanbod dat overeenstemt met zijn of haar fysieke en intellectuele capaciteiten. Dit weerspiegelt de wil van de wetgever om zowel de OCMW’s als de aanvragers te responsabiliseren binnen een actieve visie op arbeidsbereidheid. Het verzamelen van attesten van werkgevers kan door het OCMW niet langer worden geëist om de arbeidsbereidheid te bewijzen. Het OCMW moet de aanvragers ook helpen bij het vinden van werk. Voortaan rust de bewijslast van de arbeidsbereidheid niet langer uitsluitend op de aanvrager. » De algemene omzendbrief betreffende het recht op maatschappelijke integratie verduidelijkt dit begrip eveneens.
Arbeidsbereidheid is bovendien een middelenverbintenis en geen resultaatsverbintenis. Het gaat erom aan te tonen dat men actief naar werk zoekt, ook al wordt er uiteindelijk geen werk gevonden. Binnen deze middelenverbintenis dragen zowel de begunstigden als de OCMW’s verantwoordelijkheid. De arbeidsbereidheid moet daarom niet alleen worden beoordeeld op basis van de inspanningen van de begunstigden, maar ook op basis van de inspanningen die door de OCMW’s worden geleverd.
Arbeidsbereidheid is een verplichting, behalve wanneer gezondheidsredenen en/of billijkheidsredenen dit onmogelijk maken. Deze gezondheids- en/of billijkheidsredenen worden in de wet slechts beperkt omschreven. Zo vermeldt de algemene omzendbrief betreffende het recht op maatschappelijke integratie als gezondheidsredenen bijvoorbeeld de onmogelijkheid voor een zwangere vrouw om zwaar werk uit te voeren, of het feit dat een persoon met een verslavingsproblematiek zich eerst moet richten op een medische behandeling alvorens werk te zoeken. Als billijkheidsreden wordt onder meer het volgen van studies vermeld.
