{"id":30623,"date":"2024-07-16T16:48:29","date_gmt":"2024-07-16T14:48:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/?p=30623"},"modified":"2026-08-10T13:52:54","modified_gmt":"2026-08-10T11:52:54","slug":"3-2-1-kan-men-mij-in-het-kader-van-het-sociaal-onderzoek-vragen-om-mijn-bankafschriften-voor-te-leggen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/?p=30623&lang=nl","title":{"rendered":"3.2.1. Kan men mij in het kader van het sociaal onderzoek vragen om mijn bankafschriften voor te leggen?"},"content":{"rendered":"<p class=\"isSelectedEnd\">De praktijk waarbij OCMW\u2019s bankafschriften opvragen, is helaas wijdverspreid. Sommige OCMW\u2019s eisen dat bankafschriften worden voorgelegd bij het indienen van een nieuwe aanvraag, andere doen dit gedurende de volledige periode waarin steun wordt toegekend. Een dergelijke systematische praktijk is echter niet toegestaan:<\/p>\n<ul data-spread=\"false\">\n<li>verplicht worden om bankafschriften voor te leggen, vormt een inbreuk op de privacy;<\/li>\n<li>sommige OCMW\u2019s kunnen hieruit ongefundeerde conclusies trekken en zich een inzage \u2013 en soms zelfs een oordeel \u2013 aanmatigen over de uitgaven van begunstigden;<\/li>\n<li>deze praktijk is niet noodzakelijk, aangezien het OCMW vaak over andere, minder ingrijpende middelen beschikt om na te gaan of aan de voorwaarden voor de toekenning van het leefloon (LL) of een andere vorm van maatschappelijke dienstverlening is voldaan: toegang tot de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ), de wettelijke mogelijkheid om informatie op te vragen bij overheidsdiensten, socialezekerheidsinstellingen en financi\u00eble instellingen;<\/li>\n<li>het systematisch opvragen van bankafschriften zou neerkomen op het opleggen van een bijkomende voorwaarde bovenop de zes voorwaarden die reeds gelden voor de toekenning van het leefloon. OCMW\u2019s kunnen de wet echter niet wijzigen; zij moeten ze naleven.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Dit neemt niet weg dat het voorleggen van een bankafschrift soms ook kan bijdragen tot een snellere behandeling van het dossier. Wanneer een afschrift bijvoorbeeld op een eenvoudige en snelle manier kan aantonen dat aan een bepaalde toekenningsvoorwaarde is voldaan (bijvoorbeeld het bedrag van het spaargeld of de betaling van de huur), kan het logisch zijn om dit afschrift voor te leggen. In dat geval kunnen de andere verrichtingen die op het afschrift voorkomen en die niet noodzakelijk zijn voor de behandeling van het dossier \u2013 bijvoorbeeld alle uitgaven bij een aanvraag om een leefloon \u2013 worden zwartgemaakt.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Wat kan of mag een OCMW uiteindelijk wel of niet doen wanneer het de bestaansmiddelen onderzoekt (in het kader van een aanvraag om een leefloon) of de staat van behoeftigheid beoordeelt (in het kader van een aanvraag om maatschappelijke dienstverlening in strikte zin)?<\/p>\n<h2 class=\"size18\">Bij een eerste aanvraag of een herziening van het dossier<\/h2>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Of het nu gaat om een eerste aanvraag of om een herziening van het dossier (minstens eenmaal per jaar), het OCMW kan bankafschriften opvragen indien:<\/p>\n<ul data-spread=\"false\">\n<li>het de afschriften nodig heeft voor een zo beperkt mogelijke periode om het bewijs te leveren van een voorwaarde met betrekking tot de toekenning van het leefloon of de maatschappelijke dienstverlening. Wanneer het om een eerste aanvraag in het kader van een leefloon gaat, kan bijvoorbeeld enkel het bankafschrift van de dag van de aanvraag worden voorgelegd. Het OCMW moet immers nagaan of er vanaf de dag van de aanvraag onvoldoende bestaansmiddelen zijn, en niet voor eerdere periodes;<\/li>\n<li>en het deze informatie niet op een andere, minder ingrijpende manier kan verkrijgen. Het is bijvoorbeeld niet nodig om bankafschriften op te vragen om het bedrag van een loon te bewijzen wanneer er een loonfiche beschikbaar is.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Controle van de bestaansmiddelen en\/of de uitgaven?<\/h3>\n<ul data-spread=\"false\">\n<li>Wat het leefloon betreft, onderzoekt het OCMW de bestaansmiddelen (en niet de uitgaven). Indien bankafschriften worden voorgelegd, kunnen de verrichtingen die betrekking hebben op de uitgaven bijgevolg worden zwartgemaakt. Wanneer een specifieke uitgave moet worden bewezen en het bankafschrift het enige (of het meest praktische) middel daartoe is, kunnen de andere uitgaven worden zwartgemaakt;<\/li>\n<li>Wat maatschappelijke dienstverlening in strikte zin betreft, onderzoekt het OCMW de staat van behoeftigheid en kan het in dat kader zowel de bestaansmiddelen als de uitgaven controleren. Het is bijgevolg niet mogelijk om de uitgaven op de bankafschriften zwart te maken.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Bankafschriften van de laatste drie maanden?<\/h3>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Het komt voor dat OCMW\u2019s bij een eerste aanvraag of een herziening van het dossier systematisch de bankafschriften van de laatste drie maanden opvragen. Een dergelijke systematische vraag is onwettig. In bepaalde situaties kan het OCMW echter wel de bankafschriften van de laatste drie maanden (of langer) opvragen:<\/p>\n<ul data-spread=\"false\">\n<li>omdat er onvoldoende informatie beschikbaar is en\/of omdat het niet mogelijk is om de financi\u00eble verrichtingen van een begunstigde via de KSZ of een andere databank waartoe het OCMW toegang heeft, te controleren, of omdat er geen andere, minder ingrijpende middelen bestaan;<\/li>\n<li>omdat het OCMW over concrete en objectieve aanwijzingen beschikt die doen vermoeden dat de verklaringen van de aanvrager niet duidelijk, verwarrend of tegenstrijdig zijn. Het gaat hier dus om situaties waarin er een gemotiveerd vermoeden van fraude bestaat, met voldoende aanwijzingen dat bestaansmiddelen worden verborgen;<\/li>\n<li>omdat de aanvraag betrekking heeft op aanvullende maatschappelijke dienstverlening die door het OCMW wordt toegekend \u00ab&nbsp;uit eigen middelen&nbsp;\u00bb en volledig autonoom op lokaal niveau. Hoewel deze praktijk betwistbaar of zelfs ontoelaatbaar is, kan niet worden gesteld dat zij strikt genomen onwettig is.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Ter informatie<\/h3>\n<p class=\"isSelectedEnd\">De POD Maatschappelijke Integratie voert inspectierapporten uit met betrekking tot de problematiek van bankafschriften. Daarin wordt eraan herinnerd dat OCMW\u2019s niet gemachtigd zijn om deze systematisch op te vragen. Deze rechtspraak en rapporten worden gepubliceerd (zie de website van de POD Maatschappelijke Integratie, rubriek <a href=\"https:\/\/www.mi-is.be\/nl\/tools-ocmw\/inspectie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Inspectie<\/a>).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De praktijk waarbij OCMW\u2019s bankafschriften opvragen, is helaas wijdverspreid. Sommige OCMW\u2019s eisen dat bankafschriften worden voorgelegd bij het indienen van een nieuwe aanvraag, andere doen dit gedurende de volledige periode waarin steun wordt toegekend. Een dergelijke systematische praktijk is echter niet toegestaan: verplicht worden om bankafschriften voor te leggen, vormt een inbreuk op de privacy; [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"class_list":["post-30623","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-een-aanvraag-indienen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30623","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30623"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30623\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30624,"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30623\/revisions\/30624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bdas-wwsb.brussels\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}